Analysis Hub in SketchUp: bouwfysische inzichten al vanaf de schetsfase

Met de Analysis Hub van SketchUp zie je al vanaf de eerste volumestudie exact wat een ontwerpkeuze betekent voor daglicht, schaduw en energieprestaties.

Een 3D-model van een woning op een helling met zonnepanelen, vergezeld van een menu voor het bestuderen van licht- en schaduweffecten op verschillende tijdstippen en onder verschillende omstandigheden.

Je kent het ongetwijfeld: een ontwerp krijgt stilaan vorm, iedereen is tevreden, en dan blijkt bij de bouwfysische toetsing dat gevelopeningen voor te veel opwarming zorgen. Of dat een deel van het gebouw structureel te weinig daglicht binnenkrijgt. Het resultaat? Terug naar af en de planning loopt meteen weken vertraging op.

Deze kloof tussen het esthetische ontwerp en de bouwfysische toetsing is een van de hardnekkigste inefficiënties binnen de bouwsector. Analyses rond daglicht, zoninval en comfort komen doorgaans pas aan bod wanneer een ontwerp al ver is uitgewerkt. Aanpassingen in die fase zijn duur, tijdrovend en spijtig genoeg vaak onvermijdelijk.

Met de SketchUp Analysis Hub brengt Trimble bouwfysische data terug naar het prille begin van het ontwerpproces. Hierdoor maken architecten, ingenieurs en aannemers direct vanaf de schetsfase onderbouwde ontwerpkeuzes.

Van gescheiden disciplines naar één gedeeld referentiekader

In een klassieke workflow is de schetsfase een puur creatief proces. Vorm, volume en beleving staan voorop, terwijl de fysieke prestaties van het gebouw pas nadien worden doorgerekend met externe simulatiesoftware. Die knip tussen ontwerp en techniek veroorzaakt een trage feedbacklus.

De SketchUp Analysis Hub keert die volgorde om. Pas je een massastudie aan? Dan zie je de directe gevolgen voor de bouwfysische prestaties rechtstreeks in je eigen 3D-model, dankzij zes geïntegreerde analysetools.

Zes bouwfysische analyses om te verkennen

1. Advanced Shadows (Officieel gelanceerd)

Advanced Shadows is de eerste en voorlopig enige officieel gelanceerde functie binnen de Analysis Hub. Hiermee bekijkt u binnen uw vertrouwde SketchUp-model hoe schaduwen zich doorheen het jaar gedragen, op een gekozen zonnewende of equinox. Zo ziet u onmiddellijk hoe aanpalende bebouwing, bomen of uw eigen bouwvolumes de zoninval beïnvloeden, nog vooraleer u het model verder uitwerkt.

Web pagina getiteld "What Do You Want to Study?" with study options: Advanced Shadows, Daylight Factor, Direct Sun, Annual Illuminance, Date & Time, Underlit & Overlit.

Vijf nieuwe tools in SketchUp Labs (sinds versie 2026.2)

De volgende vijf tools zijn sinds SketchUp 2026.2 terug te vinden in SketchUp Labs. Dat wil zeggen dat u ze reeds kunt uittesten, terwijl Trimble ze verder afwerkt richting een volwaardige release:

  • Daylight Factor: Simuleert een volledig bewolkte hemel en meet de verhouding tussen het licht binnen en buiten. Dit is een veelgebruikte maatstaf binnen groene bouwcertificeringen, en handig om na te gaan of een ruimte over voldoende basisverlichting beschikt, ongeacht waar de zon zich op dat moment bevindt.

  • Direct Sun: Berekent hoe lang een gevel of ruimte daadwerkelijk directe zoninstraling ontvangt. Die informatie is nuttig bij het plaatsen van ramen, het positioneren van zonnepanelen en het uitwerken van zonwering.

  • Annual Illuminance: Kijkt naar een volledig jaar in plaats van naar één moment. Op basis van reële klimaatdata ziet u hoe goed een ruimte doorheen de seizoenen natuurlijk verlicht is, en of uw ontwerp voldoende gebruikmaakt van daglicht, of net sterk leunt op kunstlicht.

  • Date & Time: Laat u de zoninval bekijken op een specifiek gekozen ogenblik. Aangewezen wanneer u precies wilt weten hoe een ruimte eruitziet op een bepaalde dag, bijvoorbeeld tijdens een oplevering of een belangrijk gebruiksmoment.

  • Underlit & Overlit (sDA & ASE): Spoort de knelpunten in uw ontwerp op. De tool brengt zones in kaart die te weinig bruikbaar daglicht ontvangen (sDA, Spatial Daylight Autonomy) en zones die net te veel verblinding of oververhitting riskeren (ASE, Annual Sunlight Exposure). Zo ziet u in één oogopslag waar bijkomende kunstverlichting nodig is, en waar net zonwering of een aanpassing van de gevel aangewezen is.

Samen bieden deze zes analyses u een veel completer beeld dan een schaduwstudie alleen. Waar Advanced Shadows toont wat er gebeurt, tonen de overige vijf tools hoe dat zich vertaalt naar bruikbaarheid, comfort en energieprestatie over een volledig jaar.

Plattegrondtekeningen die schaduwen op een gebouw tonen tijdens de zomer- en winterzonnewende en equinoxen op verschillende momenten van de dag.

Drie structurele verschuivingen in de praktijk

1. Kortere iteratiecycli in de definitiefase

Wanneer prestaties reeds tijdens het modelleren zichtbaar zijn, daalt het aantal correctierondes aanzienlijk. U hoeft niet langer te wachten op een extern rapport om te weten of een massastudie haalbaar is. Dat verkort de stap van Schetsontwerp (SO) naar Voorlopig Ontwerp (VO), en die tijdswinst telt op elk dossier.

2. Betere afstemming tussen disciplines

De kloof tussen de creatieve en de bouwfysische kant van een project zorgt in de praktijk regelmatig voor miscommunicatie en dubbel werk. Omdat de Analysis Hub complexe rekenmodellen omzet in visuele, ruimtelijke data binnen SketchUp zelf, ontstaat er van in het begin een gezamenlijk vertrekpunt voor overleg. Architecten, bouwfysici en stabiliteitsingenieurs kijken vanaf dag één naar dezelfde parameters, in plaats van achteraf losse rapporten met elkaar te vergelijken.

3. Vroegtijdige toetsing aan de regelgeving

De eisen rond gebouwprestaties, denk aan EPB-normen, BREEAM-certificering of ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen, worden almaar strenger. Hoe vroeger u die criteria in rekening brengt, hoe kleiner de kans dat een concept later alsnog onhaalbaar blijkt. Voor teams die met steeds krappere marges en planningen werken, is dat een winst die zich meteen terugbetaalt.

Wat dit niet vervangt

Vroegtijdige inzichten zijn waardevol, maar zijn niet hetzelfde als een definitieve berekening. Een simulatie in de conceptfase steunt namelijk op vereenvoudigde aannames en de randvoorwaarden die u op dat moment invoert. De Analysis Hub vervangt daarom niet de gedetailleerde berekeningen en de expertise van een bouwfysicus verderop in het traject.

De waarde van deze tool zit voornamelijk in het geven van richting, niet in het leveren van sluitend bewijs voor een vergunningsaanvraag. Wie hiermee aan de slag gaat, moet dus niet alleen ruimtelijk kunnen denken, maar ook in staat zijn om de gegenereerde data op de juiste waarde te schatten. Dat vraagt om een andere manier van werken en soms ook om gepaste begeleiding bij de implementatie ervan binnen uw bestaande workflow.

Architectonische plattegrond met een kleurgecodeerde warmtekaart, die de verlichtingsniveaus en ruimtes op de tweede verdieping toont, samen met een instellingenpaneel.
Een 3D-model van een gebouw met transparante bomen, dat een jaarlijkse verlichtingssterkte-analyse weergeeft. Het criteriumvenster toont de instellingen voor de verlichtingssterkte en de werkplekhoogte.

Wat dit betekent voor uw team

De integratie van de Analysis Hub in SketchUp past binnen een bredere evolutie waarin datagedreven ontwerpen stilaan de norm worden in de bouw-, infra- en maaksector. De focus verschuift van achteraf controleren naar vooraf sturen, en dat raakt niet alleen de architect achter zijn scherm, maar het volledige project: van planning tot samenwerking met bouwfysici en bouwheren.

Of deze technologie voor uw organisatie effectief het verschil maakt, hangt af van hoe goed ze aansluit op uw bestaande workflow, en van de bereidheid van uw team om samenwerkingspatronen te herzien. Twijfelt u of de Analysis Hub past binnen uw manier van werken, of wilt u weten hoe u dit optimaal inricht binnen uw ruimere SketchUp-omgeving? Neem contact op met Arkance. Onze specialisten denken graag met u mee over hoe u dit soort tools laat aansluiten op uw bestaande processen en teams.

Veelgestelde vragen over Analysis Hub in SketchUp

Wat is Analysis Hub in SketchUp?

Analysis Hub is de verzamelplaats binnen SketchUp voor analysetools die rechtstreeks in het 3D-model inzicht bieden in de bouwfysische prestaties van een ontwerp.

Welke analyses zijn vandaag al beschikbaar?

Advanced Shadows is de enige officieel gelanceerde functie binnen Analysis Hub. Daarnaast zijn er, sinds SketchUp 2026.2, vijf daglichtanalyses terug te vinden in SketchUp Labs: Daylight Factor, Direct Sun, Annual Illuminance, Date & Time en Underlit & Overlit (sDA & ASE). Samen geven ze inzicht in zowel de directe zoninval als de daglichtprestatie van een ruimte over een volledig jaar.

Vervangt Analysis Hub een volledige bouwfysische berekening?

Neen. Analysis Hub geeft vroegtijdig richting aan uw ontwerpkeuzes, maar vervangt niet de gedetailleerde berekeningen en toetsing door een bouwfysicus in latere fasen van het project.

Voor wie is Analysis Hub relevant?

Voor architecten, ontwerpers en BIM-teams die reeds tijdens de schetsfase rekening willen houden met schaduw, daglicht, zoninval en energieprestaties, en die de samenwerking met bouwfysici en stabiliteitsingenieurs willen versnellen.

Hoe kom ik te weten of Analysis Hub past bij mijn workflow?

Neem contact op met Arkance. Onze specialisten bekijken samen met u uw huidige ontwerpproces, en adviseren u hoe u Analysis Hub en de rest van uw SketchUp-omgeving optimaal inzet.

[

contact

]

Klaar om uw SketchUp-workflow te versnellen?

Wilt u weten welke extensions het beste passen bij uw projecten en werkmethode? Neem contact op met een van onze adviseurs: we denken graag met u mee en helpen u bij de keuze, licentievorm en implementatie.

A woman wearing a headset, sitting at a desk in an office, looks towards the camera with a slight smile.